KARADENİZ BÖLGESİ – Fındık piyasasında son haftalarda yaşanan ani ve keskin fiyat düşüşü, hem üreticiyi hem de tüccarı büyük bir mağduriyetin içine çekti. Kısa süre önce kilogram fiyatı 340 TL ve üzerine çıkan fındığın, beklenmedik bir şekilde hızla 280 TL seviyelerine gerilemesi, sektördeki yüzlerce aktörün hesaplarını altüst etti. Bu keskin düşüşle birlikte, kilogram başına oluşan 55-60 TL’lik devasa farkın kimin cebine girdiği sorusu ise bölgede büyük bir tartışma konusu haline geldi.
Tüccar Mağdur: Yüksek Maliyetle Alım Yapıldı
Piyasayı yakından takip eden fındık tüccarları, fiyatların zirvede olduğu dönemde, beklentiye girerek fındığı yüksek maliyetle (340 TL ve üzeri) depolara çekti. Fiyatların aniden düşmesiyle birlikte tüccarlar, ellerindeki fındığı mevcut piyasa fiyatından (280 TL) satmak zorunda kalarak ağır zarara uğradı.
Fındık tüccarları, bu ani düşüşün piyasa koşullarıyla açıklanamayacağını, yüksek ihtimalle spekülatif hareketler ya da büyük alıcıların piyasayı manipüle etme çabası olduğunu savunuyor. Bu durum, küçük ve orta ölçekli tüccarları iflasın eşiğine getirdi.
Üretici Mağdur: “Yükselir Güvenine” Emanet Ettiler
Fındık üreticisi de fiyatların 340 TL’yi gördüğü anlarda, “Fiyat daha da yükselecek” beklentisiyle fındığını satmak yerine tüccara emanet etme yolunu seçti. Fiyatların bir anda 285 TL’ye düşmesiyle, üretici sattığı üründen kilogram başına 55-60 TL daha az gelir elde etme tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
Üreticiler, “Fiyatlar yükseldiğinde fındığı emanet verdik, şimdi fiyat düşünce tüccar da zarara uğradığını söylüyor. Aradaki devasa kâr farkı kimin kasasına aktı?” diyerek yetkililere ve piyasa düzenleyicilerine isyan ediyor. Fındık üreticileri, yüksek fiyattan emanet verdikleri ürünün, düşük fiyattan hesaplanmasıyla mağdur edildiklerini belirtiyor.
Kayıp Nerede: Kimin Cebine Girdi?
Sektör temsilcileri ve ekonomistler, yaşanan bu ani ve keskin düşüşün, fındık piyasasının en büyük alıcıları ve ihracatçıları tarafından kullanılan bir yöntem olabileceğine dikkat çekiyor. Fiyatların aniden şişirilip ardından çakılmasıyla, büyük sermaye gruplarının hem yüksek fiyattan alım yapan küçük tüccarı devre dışı bıraktığı hem de üreticinin düşük fiyata mecbur bırakıldığı iddia ediliyor.
Kilogram başına 55-60 TL’lik kayıp, milyonlarca tonluk rekolte düşünüldüğünde, yüz milyonlarca liralık bir kaynağın kısa sürede el değiştirdiğini gösteriyor. Hem tüccarın hem de üreticinin mağdur olduğunu dile getirdiği bu ortamda, büyük oyuncuların piyasadaki dalgalanmayı manipüle ederek devasa karlar elde ettiği şüphesi güçleniyor.
Yetkililerin, fındık piyasasındaki bu sert dalgalanmanın arkasındaki nedenleri ve haksız kazanç sağlayan aktörleri acilen araştırması bekleniyor. Aksi takdirde, Türkiye’nin önemli tarım ürünlerinden biri olan fındıkta üreticinin ve yerel tüccarın güvencesi ciddi şekilde sarsılmaya devam edecek.
