70 yıldır su bulunmadığı gerekçesiyle atıl bırakılan arazide susuz tarım modeliyle 4 ton kayısı üreten lise öğrencisi Ayşe Umay Bahçıvan, Amerika ve İngiltere’de düzenlenen uluslararası bilim yarışmalarından ödülle döndü.
KAHRAMANMARAŞ / ELBİSTAN – Küresel iklim değişikliği ve kuraklık riski tüm dünyada tarımsal üretimi tehdit ederken, Kahramanmaraş‘ın Elbistan ilçesinde bilimsel bir yaklaşım büyük bir üretim mucizesine dönüştü. Yaklaşık 2 bin rakımda bulunan ve su kaynağı yetersizliği sebebiyle 70 yıldır değerlendirilemeyen atıl arazi, Robert Lisesi öğrencisi Ayşe Umay Bahçıvan tarafından geliştirilen sürdürülebilir susuz tarım projesiyle yeniden hayat buldu. Bölgedeki elverişsiz koşullara rağmen uygulanan bilimsel yöntemler sayesinde ilk büyük rekoltede 4 ton kaliteli kayısı elde edildi.
Leonardit Gübre ile Toprağın Nem Depolama Kapasitesi Artırıldı
Yıllardır üretim yapılamayan çorak arazide tarımsal kalkınmayı hedefleyen Ayşe Umay Bahçıvan, biyolojik ve kimyasal toprak analizi süreçlerini başlatarak alana en uygun besleme modelini kurdu. Bölgedeki termik santral süreçlerinden elde edilen leonardit organik maddesinin yüksek nem tutma özelliğinden yararlanan genç araştırmacı, toprağın su tutma kapasitesini optimum seviyeye çıkardı. İlk etapta dikilen 500 kayısı fidanı, uygulanan özel bilimsel bakım modelleri ve organik toprak düzenleyiciler sayesinde kısa sürede yüksek verimliliğe ulaştı. Deneme alanında elde edilen başarının ardından bölge geneline yayılan model, çevre üreticilere de ilham vererek toplamda 10 bin ağaçlık devasa bir üretim kapasitesine dönüştü.
TÜBİTAK Birinciliğinin Ardından Amerika ve İngiltere’den Küresel Ödüller
Geliştirilen susuz tarım modeli, sadece yerel ölçekte kalmayıp ulusal ve uluslararası bilim kurullarının da takdirini topladı. TÜBİTAK Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Proje Yarışması bünyesinde Türkiye Birincisi seçilen çalışma, ardından küresel arenada temsil hakkı kazandı. Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen ve 950 uluslararası projenin yarıştığı organizasyonda gümüş madalya kazanan proje, İngiltere’de düzenlenen bilimsel değerlendirmede ise bronz dereceye layık görüldü. Kuraklıkla mücadele eden gelişmekte olan ülkeler için örnek bir model teşkil eden çalışma, küresel tarım otoriteleri tarafından dikkatle inceleniyor.
Kurak Bölgeler İçin Sürdürülebilir Tarım Prototipi Oluşturuldu
Söz konusu üretim başarısı, kısıtlı su kaynaklarına sahip yüksek rakımlı coğrafyalarda tarımsal sürekliliğin sağlanabileceğini somut verilerle kanıtladı. Su ihtiyacını minimuma indiren organik toprak takviyeleri ve doğru fidan seçimi kombinasyonu, iklim krizine karşı dirençli tarım politikaları için kapsamlı bir prototip sunuyor. Yıllarca işlenemeyen toprakların yeniden ekonomiye kazandırılması, hem yerel tarım ekonomisini güçlendiriyor hem de geleceğin gıda güvenliği stratejilerine doğrudan katkı sağlıyor.
